Leiðin heim til mín - að setjast aftur í bílstjórasætið

Frá örmögnun að meiri sjálfsþekkingu, lífskrafti og innri styrk

Árið 2006 var umbreytandi ár fyrir mig, það fyrsta af mörgum fram til dagsins í dag og í raun upphafið af nýjum raunveruleika og nýrri vegferð í mínu lífi. Þetta er árið sem ég tíndi lífsviljanum, ég sá ekki lengur tilganginn með að lifa.

Í dag myndi ég lýsa þessu sem algjörri örmögnun. Ég hafði keyrt mig út í leit að viðurkenningu og samþykki. Já, ég var svo „dugleg“ að ég gleymdi mér og því sem skipti mig raunverulega máli.

Á þessum tíma var ég með tvö lítil börn, í háskólanámi, nýgift og nýbúin að kaupa mína fyrstu íbúð. Ég ætlaði mér að standa mig í öllum þeim hlutverkum og verkefnum sem ég tók að mér og gera það vel. Móðurhlutverkið, námið, hjónabandið, heimilið allt átti að ganga upp. Ég var svo upptekin af því að sýna heiminum að ég væri verðug að ég gleymdi að hlúa að mér.

Ég kynntist meðvirkni snemma á lífsleiðinni og það sama á við um manninn minn. Hún fylgdi okkur báðum lengi og hafði meiri áhrif á líf okkar og samband en við áttuðum okkur á á þeim tíma. Hjá mér birtist hún meðal annars í mikilli þörf fyrir að hafa stjórn á aðstæðum og stundum öðru fólki. Hún birtist í þóknunarhlutverkinu, að standa mig fyrir aðra til að vera samþykkt, vera „dugleg“ og segja já jafnvel þegar ég hafði hvorki tíma, orku né raunverulegan vilja til þess. Oft án þess að velta fyrir mér hverju ég væri að fórna í staðinn.

Hún birtist líka í fórnarlambshlutverkinu, það var auðveldara að horfa út á við og sjá hvað aðrir þyrftu að gera öðruvísi en að horfa inn á við og spyrja: Hvað er það hjá mér sem ég þarf að skoða? Hvernig er ég að bregðast við? Hverju get ég sjálf breytt? Og hún birtist í óheiðarleika, ekki endilega gagnvart öðrum heldur fyrst og fremst gagnvart sjálfri mér. Að segja að allt væri í lagi þegar svo var ekki. Að forðast erfið samtöl vegna þess að þau voru óþægileg og gætu hrist upp í hlutunum. Að þegja frekar en að segja það sem þurfti að segja og vona svo að óþægindin myndu einfaldlega hverfa. Stundum fólst hún líka í því að gera mig litla, að taka ekki of mikið pláss svo ég myndi ekki skyggja á aðra eða vera álitin "sjálfselsk", frek, dónaleg eða athyglissjúk.

Í dag sé ég lífið með nýjum gleraugum.

Lífið er falleg vegferð í allri sinni litardýrð með allskonar gjöfum og áskorunum, ljós og myrkur, gleði og sorg og allt þar á milli, allt á þetta rétt á sér og er hluti af lífinu, þessari vegferð sem við erum á, mitt vald fellst í því að taka ábyrgð á eigin lífi, viðbrögðum og venjum. Það er undir mér komið að halda því eða gefa það frá mér. Ég hef lært það í gegnum alla þessa vinnu að það er mikilvægt að leyfa sér að finna og upplifa allar tilfinningar, líka þær erfiðu en ef við festumst þar þá getum við endað í þjáningu og kannski full af eftirsjá og dottið í fórnarlambshlutverkið. Með því að samþykkja það sem part af okkur og okkar vegferð og valið að halda áfram getum við séð lærdóminn sem skilar okkur í aukinni visku og vexti, okkar vald fellst í því að velja hverju við veitum athygli og allt sem við veitum athygli vex og dafnar.

En það tók mig langan tíma að skilja það. Á þeim tíma var ég einfaldlega að lifa út frá því sem ég kunni og hafði lært. Ég horfi því ekki til baka til að dæma sjálfa mig, fortíðina eða leita að sökudólgum. Svona lærði ég að mæta lífinu og þetta var minn veruleiki þá. Þrátt fyrir að hann hafi oft á tíðum verið erfiður og krefjandi þá hef ég valið að sjá gjafirnar sem því fylgir og er í dag mjög þakklát fyrir það.

Mitt verkefni fólst í því að skapa rými með því að sleppa takinu á gömlum hugmyndum, hegðun og venjum sem einhvern tíma höfðu tilgang en þjónuðu mér ekki lengur, ég þurfti að aflæra. Oft kom þá eitthvað fram sem hafði í raun alltaf búið innra með mér en ekki fengið nægilegt rými eða athygli.

Þetta getur verið krefjandi ferli. Til þess að aflæra þarf ég að vera tilbúin að horfast í augu við sjálfa mig. Ekki bara við það sem mér líkar við heldur líka eigin bresti, varnir, hegðun, viðbrögð, skugga og mynstur. Það var ekki alltaf auðvelt að horfast í augu við sjálfan sig, sína eigin skugga. En þegar ég leyfði mér að sjá alla mína parta án þess að dæma mig og samþykkja það sem hluta af minni sögu og minni vegferð, þá varð til rými fyrir eitthvað nýtt að koma fram.

Þarna fór ábyrgðin smám saman að fá allt aðra merkingu fyrir mér. Að bera ábyrgð á eigin lífi þýðir ekki að við berum ábyrgð á öllu sem gerist fyrir okkur við stjórnum ekki alltaf því sem lífið færir okkur. En við höfum áhrif á það hvernig við vinnum úr því sem gerist, með því að velja hvernig við bregðumst við. Þegar ég áttaði mig á því breyttist eitthvað. Ef ég beið eftir því að annað fólk breyttist, að aðstæður yrðu öðruvísi eða að heimurinn myndi einhvern veginn laga sig að mínum þörfum, þá var ég að afsala mér eigin valdi yfir líðan minni og lífi.

Ég fór að breyta mínum innri samskiptum og fór að spyrja spurninga sem ýttu undir sköpun og vöxt, spurningar eins og: Hvað get ég gert? Hverju get ég breytt hjá mér? Hvað þarf ég til að líða betur? Hvernig vil ég lifa lífinu mín? Hvað skiptir mig raunverulega máli? Hvað vil ég hafa meira af í lífinu mínu?  þá færðist vald mitt yfir eigin lífi aftur til mín og þar fann ég frelsi. Ekki vegna þess að allt væri allt í einu auðvelt eða að ég gæti stjórnað útkomunni, heldur vegna þess að ég áttaði mig á því að ég hef alltaf val.

Ég gat ekki breytt fortíðinni, en ég get valið hvernig ég horfi á hana og hvað ég ætla að gera með það sem hún hefur kennt mér. Þegar ég fór að sjá þessi mynstur skýrar opnaðist líka möguleikinn á að gera eitthvað öðruvísi. En það gerðist ekki allt í einu, þetta varð upphafið að miklu lengri vegferð. Sú vinna hefur ekki bara haft áhrif á mig heldur einnig hverni ég sé lífið. Vegferð er enn í mótun og það er alltaf eitthvað nýtt að sjá, skilja, læra eða aflæra.

Ég er búin að átta mig á því að áfangastaðurinn er ekki það sem skiptir mestu máli. Ef ég er alltaf að bíða eftir næsta áfanga, næsta árangri eða því að verða loksins „komin“, þá á ég á hættu að missa af lífinu sem er að gerast akkúrat núna. Þess vegna legg ég áherslu á það á hverjum degi að beina athyglinni meira að vegferðinni sjálfri, með öllum hennar sigrum, mistökum, beygjum, gleði og áskorunum, eitt skref í einu, eitt verkefni í einu.

Að setjast í bílstjórasætið

Smátt og smátt fór ég að átta mig á því hvað fellst í því að hafa val og vald yfir eigin lífi. Ég gat haldið áfram að móta framtíðina út frá fortíðinni eða ég gat staldrað við, skoðað hvað þjónaði mér, spurt hvernig ég vil lifa lífinu og byrjað að móta það út frá mínum gildum og því sem skipti mig raunverulega máli.

Það hefur svo sannarlega ekki alltaf verið auðvelt, en það hefur verið þess virði. Árið 2013 fór ég svo aftur í mikla naflaskoðun og fór þá að skoða hvað það væri sem ég virkilega vildi. Ég skrifaði niður hvað ég elskaði að gera, setti mér markmið og náði mörgum þeirra. Ég byrjaði að læra markþjálfun, þar sem mikil sjálfsvinna átti sér stað, og þaðan lá leiðin í mannauðsstjórnun. Árið 2015 fékk ég síðan gott starf tengt menntuninni. Þarna áttaði ég mig á því að ég elska að vinna með fólki.

Þá hugsaði ég með mér: Nú er þetta komið. Ég er útskrifuð. En það reyndist auðvitað vera mikill misskilningur. Það er nefnilega engin útskrift úr skóla lífsins nema við veljum að staðna.

Lærdómurinn og vöxturinn geta haldið áfram allt lífið ef við veljum þá vegferð. Og það er sú vegferð sem ég hef valið. Fyrir mér snýst hún ekki lengur um stóra sigra, verðlaunagripi eða viðurkenningu. Hún snýst um að vera í stöðugri þróun í átt að meiri sjálfsþekkingu og dýpri tengingu við sjálfa mig.

Þegar lífið tók aftur óvænta beygju

Árið 2019 veiktist sonur minn og við tók heilt ár af mikilli óvissu, sjúkrahúsheimsóknum og innlögnum. Þetta tók mikið á alla fjölskylduna og auðvitað sérstaklega á son minn. Þessi tími kenndi mér mikið, ég áttaði mig á því að við erum öll bæði kennarar og nemendur í þessu lífi því á þessum tíma lærði ég mikið af syni mínu og það sem stendur upp úr er æðruleysið og sleppa tökunum á því sem við getum ekki stjórnað, þarna fékk setningin "lífið er núna" einnig dýpri merkingu fyrir mig, við eigum bara eitt líf og það er mikilvægt að lifa því til fulls.

Svo skall Covid á og ég missti vinnuna. Vinnan hafði upphaflega verið draumastarfið mitt, en um nokkurt skeið hafði hugurinn verið farinn að reika. Mig langaði að hætta en hafði ekki haft hugrekki til þess, það fylgdi því ákveðinn léttir en líka sorg. Hvort tveggja gat verið satt á sama tíma og ég þurfti að leyfa mér að fara í gegnum það sorgarferli.

Fljótlega fór ég þó að sjá tækifærið í stöðunni, einar dyr höfðu lokast og nýjar dyr fengu tækifæri til að opnast. Mig hafði lengi dreymt um að starfa sjálfstætt og kannski var þetta rétti tíminn. Ég tók að mér ýmis verkefni og tímabundin störf en réð mig svo aftur sem mannauðsstjóri. Það reyndist aðeins erfiðara en ég hélt að slíta mig út úr gamla boxinu: vinna frá níu til fimm, hafa fastar og "öruggar" tekjur oh standa mig vel. Ytra samþykki og álit annarra hafði greinilega enn áhrif á ákvarðanir mínar og á sama tíma fann ég mikla togstreitu innra með mér því ég vissi að ég var ekki að lifa eftir mínum gildum.

Hvað ef mér mistekst? Hvað ef þetta gengur ekki? Ég er ekki nóg. Ég hef ekki það sem þarf. Hvað ef ég veld fjölskyldunni minni vonbrigðum? Já, skorthugsunin var enn til staðar. Þessi innri samskipti glumdu enn í höfðinu á mér. Ég átti það enn til að gleyma sjálfri mér og draumum mínum þegar gömul vanamynstur tóku yfir, mynstur sem höfðu einhvern tíman þjónað tilgangi en gerðu það ekki lengur, en þarna var ég orðin mjög meðvituð um það sem skipti mig máli sem er fyrsta skrefið í átt að breytingum. Sem betur fer dó draumurinn aldrei og ég fann aftur tenginguna við það sem skipti mig máli, þarna var ég líka komin með nýtt viðhorf til lífsins þar sem lífið snerist ekki lengur um að lifa af heldur snerist það um að lifa til fulls og það hjálpar mér að muna hvert ég er að fara þegar ég dett út af teinunum.

Ég er að móta þessa nýja vegferð og stundum tek ég tvö skref til baka og eitt áfram. En það er líka hluti af vegferðinni og hluti af lærdómnum. Smám saman fóru þó spurningarnar sem ég spurði sjálfa mig að breytast: Hvað ef þetta gengur upp? Hvað ef ég er nú þegar með allt sem ég þarf til að byrja? Hvað þarf ég til að taka næsta skref? Það breytti leiknum.

Þegar sjónarhornið breyttist

Árið 2022 varð annað stórt umbreytingarár í lífi mínu, þá kynntist ég hugbreytandi vinnu. Fram að því hafði ég unnið mikið í sjálfri mér, en þarna upplifði ég eitthvað alveg nýtt. Í byrjun var ég reyndar full af fordómum og fannst þetta algjör vitleysa. En eftir því sem ég kynnti mér málið betur fengu fordómarnir smám saman að víkja fyrir forvitni. Að lokum ákvað ég að stíga inn í þessa vinnu og ég sé ekki eftir því. Þar fékk ég að sjá söguna mína í öðru og skýrara ljósi, frá sjónarhorni sem ég hafði ekki áður haft aðgang að. Ég fór að taka enn meiri ábyrgð á eigin lífi, líðan, viðbrögðum og viðhorfum, ég fór að sjá og horfast í augu við tryggerana mína og bera ábyrgð á þeim. Sú vinna hefur gert það að verkum að margt sem áður tryggeraði mig gerir það ekki lengur, sem hefur skilað sér í meiri innri ró, einbeitingu og hamingju og rúsínan í pylsuendanum er að ég get fundið ró innra mér líka í erfiðum og krefjandi aðstæðum.

Þetta gerðist ekki á einni nóttu. Smám saman fór ég þó að sjá betur hversu mikil áhrif ég gat haft á eigið líf með því að taka ábyrgð á því sem var mitt í stað þess að afhenda öðrum eða samfélaginu vald yfir mér. Þetta hafði ekki bara áhrif á mig heldur líka fólkið í kringum mig. Þegar ég fór markvisst að vinna með eigin skugga og mynstur breyttust samskipti mín við sjálfa mig og það hafði áhrif á samskipti mín við aðra. Það kenndi mér mikilvæga lexíu: Við getum ekki breytt öðru fólki. Manneskjan sem við getum unnið með erum við sjálf. En þegar við gerum breytingar í okkar lífi getur það haft áhrif langt út fyrir okkur sjálf.

Á þessum tíma hófst líka jógaferðalagið mitt. Ég fór fyrst í 200 tíma jógakennaranám, síðan í framhaldsnám í Yoga Nidra, þaðan í jógaþerapíu og síðar tónheilun. Í gegnum þá vegferð fékk ég bæði að læra og upplifa hversu mikilvæg heildræn nálgun er þegar kemur að heilsu og vellíðan að hlúa að huga, líkama og sál.

Andleg vinna

Ég viðurkenni fúslega að ég var lengi með mikla fordóma gagnvart hugtakinu „andleg vakning“ og ég hef líka að einhverju leyti verið inni í skápnum með þessa hlið á minni vegferð.

En eftir því sem ég skildi betur hvað þessi vinna þýðir fyrir mig áttaði ég mig á því hversu mikilvægur partur þetta er í minni sjálfsrægt. Andleg vinna snýst nefnilega um sjálfsþekkingu, að sitja betur í sjálfri mér og með sjálfri mér, að hlusta á innsæið, innri röddina og eigin visku, að vera sjálfri mér trú, treysta mér og fylgja eigin gildum og að elska mig skilyrðislaust.

Og kannski umfram allt: að læra að láta óttann ekki stjórna ferðinni, það þýðir ekki að vera óttalaus heldur að þora að gera hlutina þrátt fyrir að óttinn sé til staðar.

Litlu skrefin

Þessari vinnu lýkur aldrei. Ég læri eitthvað nýtt á hverjum degi. Stundum er það svo lítið að ég tek varla eftir því. En ég er alltaf að verða betri í því að sjá litlu hlutina og litlu skrefin sem ég tek og ávinningin af þeim.

Vegferðin er alls konar algjörlega í takt við lífið sjálft og ég er alltaf að verða betri og betri í að lifa í óvissunni, ég er búin að sættast við fortíðina og velti mér minna upp úr framtíðinni. Það eina sem ég hef í raun og veru er þessi stund – núið. Það þýðir ekki að ég láti mig ekki dreyma um framtíðina eða hugsi um hvernig ég vil hafa hana. En ef ég festist í þeim draumum á ég á hættu að gleyma að njóta þess sem ég hef nú þegar, þess sem ég er að upplifa einmitt núna.

Sama hversu mikið við skipuleggjum fram í tímann getum við aldrei verið viss um að útkoman eða vegferðin verði nákvæmlega eins og við sáum hana fyrir okkur. Þegar ég sleppi takinu á þörfinni fyrir að stjórna framtíðinni og kem aftur inn í núið næ ég betur að njóta þess sem er, taka eftir því sem er að gerast og vera í betri tengingu við sjálfa mig og það sem skiptir máli hverju sinni.

Það sem ég geri í dag

Í dag starfa ég sem jógakennari, markþjálfi, lífsþjálfi og mannauðsráðgjafi. Þótt leiðirnar og verkfærin séu að einhverju leiti ólík er rauði þráðurinn í því sem ég geri alltaf sá sami: að skapa rými fyrir fólk til að staldra við, tengjast sjálfum sér og finna betur hvað skiptir það máli og hvert það vill stefna.

Ég trúi því ekki að ég hafi svörin fyrir annað fólk. Það sem ég geri er að skapa rýmið, spyrja spurninganna, miðla því sem ég hef lært og nýta þau verkfæri sem ég hef safnað að mér á minni eigin vegferð. Því þegar upp er staðið býr okkar eigin viska innra með okkur sjálfum en stundum þurfum við að hægja aðeins á til að heyra í henni og fá lánaðan spegill hjá öðrum til að sjá betur.

Ég vinn einnig með fólki sem vill fara í innra ferðalag og legg þar sérstaka áherslu á undirbúning og eftirfylgni sem er mikilvægasti parturinn í þeirri vegferð. Upplifunin sjálf getur fært okkur mikið af upplýsingum en ef við vinnum ekki úr því breytist ekki neitt og þá er hætta á að hversdagurinn taki aftur yfir og það sem virtist svo skýrt um stund fjarar smám saman út.

Breytingarnar verða til þegar við förum að lifa í samræmi við það sem við höfum lært, eitt lítið skref í einu, þar sem þekking breytist smám saman í innri visku.

Þakklæti

Þegar ég lít til baka finn ég fyrst og fremst fyrir þakklæti fyrir þær gjafir sem lífið hefur fært mér jafnvel þótt sumar þeirra hafi komið í umbúðum sem ég hefði aldrei sjálf valið. Enda veljum við ekki alltaf hvað gerist í lífinu. Val okkar liggur hins vegar í því hvernig við bregðumst við því sem gerist og hvernig við vinnum úr því.

Ég veit að ég þarf ekki að hlaupa hraðar til að ná árangri, stundum er mikilvægasta skrefið einmitt að staldra við. Þegar ég geri það sé ég betur hvað skiptir mig raunverulega máli og hvert næsta skref er.

Ég er langt frá því að vera fullkomin. Enda er það ekki markmiðið. Stundum dett ég enn niður í gamla pyttinn, fer í fórnarlambshlutverkið, ætla að hlaupa hraðar, fer að velta fyrir mér hvað öðrum finnst eða hvort ég sé að standa mig nógu vel. Stundum dvel ég líka of lengi í fortíðinni eða framtíðinni. Munurinn er sá að í dag er ég fljótari að taka eftir því og get stigið aftur inn í núið. Í dag hef ég eitthvað sem ég hafði ekki þegar ég var 25 ára.

Ég hef verkfæri til að standa aftur upp, rétta úr mér og endurstilla minn innri áttavita.

Að endurvekja lífskraftinn

Lífsorkan eru komin aftur í meira mæli en ég man eftir að hafa upplifað áður. Kannski hefði það ekki þurft að taka mig tuttugu ár að komast á þann stað sem ég er á í dag, en það skiptir ekki lengur máli. Ég er þakklát fyrir að hafa farið þessa vegferð með þeim hætti sem ég hef gert enda trúi ég því að allt er eins og það á að vera. Hún hefur kennt mér ótrúlega mikið og fært mér visku og reynslu sem hafa bætt líf mitt og lífsgæði. Í dag finn ég tilgang, ég sé fegurðina í lífinu, ég finn löngun til að gera hluti, skapa og upplifa. Ég er ekki lengur sama örmagna manneskjan og ég var sem lét óttann ráða ferðinni, ég er komin aftur heim í bílstjórasætið í eigin lífi og það er góð tilfinning.

Ég þarf ekki að vita nákvæmlega hvert leiðin liggur. Ég þarf bara að vera nægilega tengd sjálfri mér til að finna hvert næsta skref er og treysta því.

Ást og kærleikur,

Kolbrún